Munduk

Op ongeveer één tot anderhalf uur rijden van Munduk ligt een van de indrukwekkendste watervalgebieden die wij tijdens onze Bali-reis bezochten. Een volledige excursie combineert drie verschillende stops: Hidden Waterfall, Sekumpul Waterfall en Fiji Waterfall. Dit is een andere route dan de lokale watervalwandeling vanuit het dorp Munduk.

Vanaf de officiële ingang daal je via aangelegde en natuurlijke trappen af naar de vallei. Onderweg zie je de watervallen al tussen het groen liggen. Beneden loopt de route door een vochtige kloof met hoge rotswanden, varens en kleine waterstromen. Afhankelijk van de regen en waterstand steek je ondiep water en natte stenen over.

Hidden Waterfall ligt aan het einde van een smalle, groene kloof. Sekumpul stort van circa tachtig meter hoogte de vallei in; bij de voet zorgt de kracht van het water voor veel nevel. Wij vonden vooral de combinatie van hoogte, geluid en de groene omgeving indrukwekkend.

Daarna kun je doorlopen naar Fiji Waterfall. Fiji is geen enkele waterval, maar een groep van drie waterstromen die vrijwel naast elkaar naar beneden vallen. Trek voor Hidden, Sekumpul en Fiji samen ongeveer drie tot vier uur uit en volg altijd de lokale aanwijzingen over de toegankelijke route en plekken waar zwemmen veilig en toegestaan is.

Vanuit het centrum van Munduk kun je te voet een compacte route maken langs drie watervallen in de groene vallei. De wandeling voert over smalle paden, trappen en stukken door de jungle. Onderweg loop je tussen tropische planten en kom je kleine kraampjes tegen waar lokale bewoners onder meer koffie, kruiden en specerijen verkopen.

De basiswandeling loopt langs Red Coral Waterfall, Labuhan Kebo Waterfall en Melanting Waterfall. Red Coral wordt ook vaak Munduk Waterfall genoemd. Vanaf daar daalt het pad verder af richting Labuhan Kebo en Melanting. Vooral bij Melanting zijn er veel traptreden, waardoor de terugweg omhoog zwaarder voelt dan de heenweg.

Reken voor deze drie watervallen op ongeveer drie uur, afhankelijk van je startpunt en de tijd die je onderweg neemt. Golden Valley Waterfall kan als extra stop aan een langere route worden toegevoegd, maar hoort niet bij de drie watervallen van onze beschreven basiswandeling.

Banyumala Twin Waterfall ligt in het groene berggebied ten noorden van Munduk en wordt als een afzonderlijke uitstap bezocht. De waterval bestaat uit meerdere waterstromen die langs een brede, met planten en mos begroeide rotswand naar beneden vallen. Aan de voet ligt een natuurlijke waterpoel waarin je kunt zwemmen wanneer de omstandigheden dat toelaten.

Je bereikt de ingang per scooter of met een chauffeur. Vanaf de parkeerplaats volgt nog een wandeling door het groen, met hellende stukken en trappen. De heenweg is grotendeels dalend; op de terugweg merk je daardoor duidelijk meer van het hoogteverschil. Na regen kunnen delen van het pad en de stenen rond de poel glad zijn.

Banyumala staat los van zowel de Munduk Waterfalls-hike als de excursie naar Hidden, Sekumpul en Fiji. De brede groene wand en verschillende waterstromen geven deze plek een ander karakter dan de hoge, krachtige watervallen van Sekumpul. Ga bij voorkeur vroeg en controleer ter plaatse de waterstand voordat je de poel ingaat.

Aan de oever van het Beratanmeer, in het berggebied van Bedugul, ligt Pura Ulun Danu Beratan. De naam wordt ook vaak geschreven als Pura Ulun Danu Bratan. Het tempelcomplex werd in 1634 gesticht en is onder andere gewijd aan Dewi Danu, die verbonden is met water, meren en rivieren.

Het Beratanmeer is een belangrijke waterbron voor de omliggende landbouwgebieden. De tempel heeft daardoor niet alleen een herkenbare ligging, maar speelt ook een religieuze rol in ceremonies rond water, vruchtbaarheid en landbouw.

De bekendste meru-torens staan op kleine eilandjes vlak voor de oever. Bij een hoge waterstand lijken de schrijnen op het meer te drijven. De combinatie van het water, de bergen en laaghangende bewolking maakt dit een van de meest herkenbare tempelbeelden van Bali.

Wij bezochten Pura Ulun Danu Beratan vanuit Munduk. Je kunt door de onderhouden tuinen wandelen, verschillende tempelgebouwen bekijken en langs het meer lopen. Tijdens ons bezoek hing er mist boven het water; door de hogere ligging is het in Bedugul vaker koel en bewolkt dan in het zuiden van Bali.